سریع ترین خودروی هیدروژنی JCB و ثبت یک رکورد تاریخی

شرکت JCB (مخفف J.C. Bamford Excavators Limited) یکی از سه تولیدکننده برتر ماشین‌آلات سنگین ساختمانی، راه‌سازی و کشاورزی در جهان است که در سال ۱۹۴۵ توسط جوزف سیریل بَمفورد در یک گاراژ کوچک در انگلستان پایه‌گذاری شد. این ابرشرکت خصوصی و خانوادگی، امروزه با داشتن بیش از ۲۰ هزار کارمند در چهار قاره و عرضه محصولات در ۱۵۰ کشور، به عنوان نماد نوآوری و قدرت مهندسی بریتانیا شناخته می‌شود. نام غول‌آسای JCB در ادبیات بریتانیا به قدری جا افتاده است که مردم به طور عمومی به هر نوع لودر یا بیل مکانیکی، فارغ از برند آن، "JCB" می‌گویند.

 

این شرکت به دلیل فلسفه «هرگز قانع نباش» همواره در مرزهای فناوری حرکت کرده است؛ از ساخت اولین بکهولودر یکپارچه جهان گرفته تا سرمایه‌گذاری سنگین ۱۰۰ میلیون پوندی در پنج سال گذشته برای توسعه موتورهای احتراق داخلی هیدروژنی. علاوه بر تولید ماشین‌آلات صنعتی، JCB سابقه‌ای طولانی در شکستن مرزهای سرعت دارد. آن‌ها با دستکاری مهندسی موتورهای سنگین خود، رکورد سریع‌ترین تراکتور جهان (با سرعت ۱۳۵ مایل بر ساعت) و سریع‌ترین ماشین دیزلی تاریخ را در کارنامه دارند و اکنون به دنبال فتح قله‌ای جدید در حوزه انرژی‌های پاک هستند.

 

پس از گذشت دقیقاً ۲۰ سال از ثبت رکورد افسانه‌ای سریع‌ترین خودروی دیزلی جهان، شرکت بریتانیایی JCB بار دیگر شال‌وکلاه کرده تا به دشت‌های نمک مشهور «بونویل» (Bonneville Salt Flats) در ایالت یوتا آمریکا بازگردد. این کمپانی با معرفی رسمی یک ابرخودروی پیشرفته جریان‌خطی (Streamliner) به نام «هیدرومکس» (JCB Hydromax)، هدف خود را شکستن رکورد سرعت خودروهای هیدروژنی جهان و عبور از مرزهای جدیدی از مهندسی پایدار اعلام کرده است.

 

خودروی هیدرومکس با طول حدود ۹.۷ متر (۳۲ فوت)، به طرز شگفت‌آوری سبک‌تر، آیرودینامیک‌تر و قدرتمندتر از اسلاف دیزلی خود طراحی شده است. قلب تپنده این هیولا را دو موتور احتراق داخلی هیدروژنیِ بر پایه تولید انبوه صنعتی تشکیل می‌دهند که در مجموع توان خروجی خیره‌کننده ۱۶۰۰ اسب بخار را تولید می‌کنند. فدراسیون بین‌المللی اتومبیل‌رانی (FIA) رسماً اعلام کرده است که به عنوان مرجع جهانی داوری، بر این تلاش تاریخی در ماه اوت پیش‌رو نظارت خواهد کرد.

 

نکته جذاب این پروژه، حضور دوباره «اندی گرین» (Andy Green)، خلبان مشهور نیروی هوایی بریتانیا و تنها فردی است که توانسته دیوار صوتی را روی زمین (با خودروی ThrustSSC در سال ۱۹۹۷) بشکند. اندی گرین که در سال ۲۰۰۶ با خودروی JCB Dieselmax رکورد ماندگار ۳۵۰.۰۹۲ مایل بر ساعت (بیش از ۵۶۳ کیلومتر بر ساعت) را برای موتورهای دیزلی ثبت کرد، مجدداً پشت فرمان هیدرومکس خواهد نشست تا رکورد فعلی خودروهای هیدروژنی (که با ۳۰۲ مایل بر ساعت در اختیار دانشگاه اوهایو است) را جابه‌جا کرده و هدف عبور از سرعت ۳۵۰ مایل بر ساعت را محقق کند.

 

رئیس هیئت مدیره JCB، لورد آنتونی بمفورد، این پروژه را فراتر از یک مأموریت سرعتی، بلکه تجلی قدرت مهندسی بریتانیا و اثبات کارایی موتورهای هیدروژنی در سخت‌ترین شرایط حرارتی و مکانیکی می‌داند. این رکوردشکنی درست همزمان با برنامه‌ریزی این شرکت برای افتتاح کارخانه عظیم ۵۰۰ میلیون دلاری جدیدش در تگزاس آمریکا انجام می‌شود تا به جهانیان ثابت کند موتورهای احتراق هیدروژنی بدون آلایندگی، جایگزینی کاملاً جدی و عملیاتی برای آینده صنعت حمل‌ونقل سنگین و مسابقه‌ای هستند.

 

شرکت بریتانیایی JCB اگرچه در ذهن عموم مردم با بولدوزرها، بیل‌های مکانیکی و لیفتراک‌های غول‌پیکر صنعتی شناخته می‌شود، اما در پشت این ظاهر سرسخت، کارنامه‌ای درخشان و پر از ماجراجویی در جابه‌جا کردن مرزهای سرعت نهفته است. این کمپانی اکنون با معرفی ابرخودروی پیشرفته «هیدرومکس» (JCB Hydromax)، هدف بزرگی را نشانه‌رفته است: شکستن رکورد سرعت ۴۸۷ کیلومتر بر ساعت که از سال ۲۰۰۹ دست‌نخورده باقی مانده، و اثبات این نکته که هیدروژن می‌تواند پادشاه جدید خودروهای بدون آلایندگی باشد.

 

خودروی هیدرومکس با بدنه کشیده ۱۰ متری، باله مرکزی تثبیت‌کننده و طراحی آیرودینامیک فوق‌العاده منحصربه‌فرد، شباهت بی‌چون‌وچرایی به جت‌های جنگنده مدرن دارد. این موشک زمینی نیرو و شتاب خود را از دو موتور هیدروژنی تقویت‌شده دریافت می‌کند که در مجموع توان خروجی خیره‌کننده ۱۶۰۰ اسب بخار را تولید می‌کنند.

 

نکته حائز اهمیت این است که هیدرومکس یک پروژه تک‌نفره نیست؛ بلکه حاصل ائتلاف طلایی غول‌های مهندسی بریتانیا است. در این مسیر، شرکت معروف پرودرایو (Prodrive) و شرکت نام‌آشنای ریکاردو (Ricardo) که متخصص ساخت سیستم‌های انتقال قدرت است، دوشادوش JCB ایستاده‌اند. ریکاردو پیش از این نیز در پروژه حماسی «فست رک ۲» با JCB همکاری داشت؛ پروژه‌ای که در سال ۲۰۱۹ منجر به ثبت رکورد سریع‌ترین تراکتور جهان با سرعت بی‌نظیر ۲۴۶ کیلومتر بر ساعت شد.

 

سکان هدایت این پروژه بزرگ بار دیگر به دست «اندی گرین»، خلبان افسانه‌ای و بازنشسته نیروی هوایی بریتانیا سپرده شده است. گرین تنها انسان روی زمین است که در سال ۱۹۹۷ پشت فرمان خودروی Thrust SSC، دیوار صوتی را روی زمین شکست و نام خود را در تاریخ جاودانه کرد. او که در سال ۲۰۰۶ با مدل دیزلیِ JCB (موسوم به دیزل‌مکس) رکورد ماندگار ۵۶۳ کیلومتر بر ساعت را ثبت کرد—رکورد مقتدرانه‌ای که پس از دو دهه هنوز هم شکسته نشده است—باور دارد هیدرومکس نسبت به سلف دیزلی خود بسیار سبک‌تر، مهندسی‌شده‌تر و سریع‌تر است. او این مأموریت را فرصتی طلایی برای به رخ کشیدن اصالت و برتری مهندسی بریتانیا در عصر جدید انرژی‌های سبز می‌داند.

 

هدف نهایی JCB در دشت‌های نمک بونوئل ایالت یوتا، دست‌یابی به سرعت فراتر از ۵۶۰ کیلومتر بر ساعت است. این رویداد مهیج مقرر است در تابستان سال جاری و بلافاصله پس از پایان «هفته سرعت بونوئل» برگزار شود تا پیشرانه هیدروژنی در جهنمی‌ترین و سخت‌ترین شرایط دمایی و محیطی سنجیده شود.

 

لورد آنتونی بمفورد، رئیس هیئت مدیره مقتدر JCB، عقیده دارد همان‌طور که پروژه دیزل‌مکس در سال ۲۰۰۶ پتانسیل نادیده‌گرفته‌شده موتورهای دیزلی را به جهان ثابت کرد، هیدرومکس نیز خط بطلانی بر تردیدهای مربوط به سوخت‌های پاک خواهد کشید. این شرکت در پنج سال گذشته بیش از ۱۰۰ میلیون پوند روی توسعه موتورهای درون‌سوز هیدروژنی سرمایه‌گذاری کرده است؛ سرمایه‌گذاری بزرگی که پیش از این پاداش خود را داده است؛ چرا که بیل‌های مکانیکی هیدروژنی JCB از سال ۲۰۲۵ رسماً وارد چرخه‌های عملیاتی و کاری شده‌اند تا برای اولین بار در تاریخ، یک ماشین سنگین هیدروژنی، خارج از دیوارهای آزمایشگاه و در پروژه‌های واقعی شهری به کار گرفته شود.